Wereldleiders komen bijeen in Istanbul voor gesprekken over communicatie en diplomatie

Leiders, ministers, diplomaten en communicatiedeskundigen kwamen bijeen in Istanbul voor de International Strategic Communication Summit, STRATCOM 2026, waar sprekers zich concentreerden op mondiale instabiliteit, bemiddelingsdiplomatie, digitale transformatie en de groeiende legitimiteitscrisis in het internationale systeem.

De top, georganiseerd door het directoraat Communicatie van Türkiye, bracht deelnemers uit verschillende regio’s samen om te bespreken hoe strategische communicatie de diplomatie, het bestuur en de veiligheid hervormt. Op de eerste dag waren er zes panels, terwijl er voor de tweede dag extra sessies waren gepland.

Tijdens een panel met de titel ‘Een nieuw raamwerk voor de mondiale orde: een strategisch communicatieperspectief’ zeiden sprekers dat het internationale systeem wordt uitgehold door desinformatie, afnemend vertrouwen en toenemende geopolitieke verdeeldheid.

Fuat Oktay, hoofd van de commissie Buitenlandse Zaken van het parlement, zei dat Türkiye in een positie verkeerde om de dialoog met zowel Oost als West te onderhouden en met bijna elk conflictgebied in contact kon komen via wat hij omschreef als op vertrouwen gebaseerde diplomatie. Hij zei dat transparantie en openheid centraal moeten blijven in strategische communicatie.

De Turks-Cyprus-minister van Buitenlandse Zaken Tahsin Ertugruloglu bekritiseerde de huidige mondiale orde met betrekking tot de aanpak van de Cyprus-kwestie en zei dat het systeem, gevormd door de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad, er niet in was geslaagd een eerlijke benadering van de Turks-Cyprioten te hanteren.

De Syrische minister van Informatie, Hamza al-Mustafa, zei dat Syrië tijdens de burgeroorlog met uitgebreide desinformatie te maken had gehad en nu bezig was met de wederopbouw van zijn mediasector. Hij zei dat de Syrische samenleving, en met name de diaspora, een cruciale rol speelde bij het tegengaan van valse verhalen.

Minister van Informatie Zahir Uddin Swapon van Bangladesh zei dat recente crises niet alleen de binnenlandse politiek maar ook de mondiale politiek treffen, waarbij hij de ontwikkelingen in het Midden-Oosten en oliegerelateerde spanningen als voorbeelden noemt. De eerste viceminister van Cultuur en Informatie van Kazachstan, Kanat Iskakov, wees ook op het verzwakken van het vertrouwen tussen staten. Hij zei dat vrede niet met geweld alleen kan worden bereikt en dat er regels nodig zijn die effectief functioneren.

Een ander panel, ‘Actors and Leader Diplomacy in the Mediation Process’, richtte zich op de rol van diplomatie, culturele banden en inclusief leiderschap bij het oplossen van conflicten.

Sultan Raev, secretaris-generaal van de Internationale Organisatie voor Turkse Cultuur (TURKSOY), zei dat sterke culturele banden tussen Turkse staten kunnen helpen crises te bezweren voordat ze escaleren. Barones Fiona Hodgson van het Britse House of Lords onderstreepte het belang van de deelname van vrouwen aan vredesbesprekingen en zei dat hun deelname de oplossing van conflicten vergemakkelijkt.

De Egyptische senator Rania Sedky waarschuwde dat de spanningen in het Midden-Oosten gevolgen kunnen hebben tot ver buiten de regio. Ze prees de bemiddelingspogingen van Egypte, Türkiye, Qatar en Pakistan, terwijl ze waarschuwde dat het onvermogen van de internationale gemeenschap om de verantwoordelijkheid op zich te nemen tot grotere instabiliteit zou kunnen leiden.

Sprekers op het panel ‘Transformation of Global Public Opion in the Digital Communication Ecosystem’ gingen in op de impact van digitale platforms en kunstmatige intelligentie op het publieke debat.

Mehmet Daniş, hoofd van de Hoge Raad voor Radio en Televisie in Türkiye, RTÜK, zei dat algoritmen steeds meer de publieke opinie vormden en voerde aan dat digitale mediageletterdheid nu moet worden gezien als een nationale veiligheidskwestie. Kamil Aydın, parlementslid van de Nationalistische Bewegingspartij, benadrukte ook het belang van mediageletterdheid en zei dat het antwoord eerder in juist gebruik dan in beperking lag.

Ahmad Ismayilov, voorzitter van het Media Development Agency van Azerbeidzjan, zei dat de transformatie van de mondiale publieke opinie niet alleen risico’s met zich meebracht, maar ook nieuwe kansen creëerde voor staten om een ​​breder publiek te betrekken en hun internationale imago vorm te geven. De Jordaanse functionaris Zaid Al-Nawaiseh, secretaris-generaal van het Ministerie van Communicatie, waarschuwde dat door AI aangestuurde desinformatie een steeds grotere uitdaging is geworden nu digitale platforms invloed hebben gekregen op de publieke opinie.

Tijdens een andere sessie met de titel ‘Crisis van legitimiteit en vertrouwen: percepties van de internationale orde’ gingen sprekers in op de verzwakking van de institutionele geloofwaardigheid en de noodzaak van verantwoording.

Oliver McTernan, directeur van Forward Thinking, riep op tot hervorming van de Verenigde Naties en zei dat duurzame vrede alleen mogelijk zou zijn door gerechtigheid en erkenning van rechten. De voormalige Amerikaanse ambassadeur in Syrië, Robert Ford, benadrukte de waarde van diplomatie en terughoudendheid na de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran, en zei dat open communicatie zorgvuldig luisteren en transparant handelen vereist.

Vincenzo Le Voci, oprichter van de Club van Venetië, benadrukte verantwoordelijkheid en dialoog, terwijl László Vasa, hoofd van het Ludovika Turks Taalonderzoekscentrum, wees op de noodzaak van strategische autonomie en gediversifieerde doorvoerroutes, inclusief de Middencorridor. Cüneyt Yüksel, hoofd van de parlementaire commissie Justitie, zei dat het internationale systeem wordt geconfronteerd met een diepe legitimiteitscrisis en waarschuwde dat een systeem dat nalaat te handelen zijn geloofwaardigheid zou verliezen.

Jonathan Fowler, communicatiedirecteur bij het VN-agentschap voor Palestijnse vluchtelingen, UNRWA, beschuldigde Israël van het verspreiden van desinformatie en zei dat aanvallen op VN-faciliteiten en de dood van collega’s in Gaza de mondiale normen ondermijnden. Qamar Cheema van het Sanober Instituut zei dat de mondiale macht aan het verschuiven was en dat middelgrote landen als Pakistan en Türkiye het vertrouwen probeerden te herstellen door middel van allianties en strategische communicatie.

İsmet Fatih Cancar, adviseur van het presidentschap van Bosnië en Herzegovina, zei dat het ‘nieuwe normaal’ kleinere actoren dwingt tot micro-allianties, wat wijst op de instabiliteit op de Balkan en de erosie van op regels gebaseerde normen. Hij beschreef Türkiye als een sleutelfiguur voor regionale stabiliteit.

Ook klimaatdiplomatie stond op de agenda, met sprekers die de energietransitie, klimaatmigratie en de rol van communicatie bij klimaatactie bespraken.

Abdulmenaf Turan, adviseur van het COP31-bureau, zei dat de klimaatcrisis niet langer uitsluitend als een milieuprobleem kan worden behandeld en onderdeel is geworden van politiek, veiligheid en gerechtigheid. Nuran Yıldız van de Universiteit van Ankara zei dat de klimaatcrisis ook een emotionele dimensie had, terwijl Ramón Salaverría, academicus van de Universiteit van Navarra, betoogde dat klimaatverandering evenzeer een communicatie-uitdaging was als een ecologische uitdaging.

Matthew Coghlan van het VN-Raamverdrag inzake Klimaatverandering riep op tot snellere klimaatactie en zei dat regeringen en de particuliere sector hun toezeggingen in concrete resultaten moeten omzetten. Van Nguyen van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN zei dat veerkrachtige voedsel- en landbouwsystemen afhankelijk zijn van wetenschappelijke kennis en betere communicatie tussen experts, planners en beleidsmakers.