SSM organiseert een historisch overzicht van Yoko Ono
De meest uitgebreide tentoonstelling met werken van de Japanse kunstenaar Yoko Ono ooit gepresenteerd in Türkiye is geopend in het Sakıp Sabancı Museum (SSM) van de Sabancı Universiteit en biedt bezoekers een uitgebreid overzicht van de zeven decennia durende carrière van de baanbrekende kunstenaar en haar invloedrijke bijdragen aan de hedendaagse kunst.
De tentoonstelling, getiteld “Yoko Ono: Insound and Instructure”, is tot stand gekomen in samenwerking met het Castilië en León Museum voor Hedendaagse Kunst (MUSAC) in León, Spanje. Na de presentatie bij MUSAC tussen november 2025 en mei 2026, werd de tentoonstelling op 25 juni geopend in Istanbul en blijft ze te zien tot en met 27 december.
De tentoonstelling brengt 67 werken samen die gedurende meer dan 70 jaar zijn geproduceerd en volgt Ono’s artistieke reis van de avant-gardekringen van New York eind jaren vijftig tot de grootschalige installaties en participatieve projecten die haar latere carrière hebben bepaald. De tentoonstelling omvat instructiestukken, conceptuele werken, performances, films, foto’s, tekeningen, sculpturen, video’s en installaties, die de reikwijdte weerspiegelen van een praktijk die consequent de conventionele definities van kunst in twijfel trekt.
Tijdens de openingsceremonie zei SSM-directeur professor Ahu Antmen dat Ono’s leven en artistieke carrière veel van de grote culturele en politieke transformaties van de 20e eeuw weerspiegelen.
klasse = “cf”>
“De reis van Yoko Ono draagt de sporen van de spanning tussen traditie en moderniteit”, aldus Antmen. “Van de politieke omwentelingen in de jaren zestig tot haar betrokkenheid bij de populaire cultuur kunnen veel belangrijke ontwikkelingen worden gevolgd via haar artistieke praktijk. Met bijna 70 jaar ononderbroken productie is ze niet alleen een kunstenaar, maar ook een belangrijke verteller van de hedendaagse kunst.”
Antmen benadrukte dat Ono’s interdisciplinaire aanpak en pioniersrol haar tot een sleutelfiguur in de kunstgeschiedenis hebben gemaakt. Ze merkte op dat de kunstenaar vaak wordt omschreven als ‘de beroemdste onbekende kunstenaar ter wereld’, een perceptie die sinds het begin van de jaren 2000 geleidelijk is veranderd toen instellingen over de hele wereld haar bijdragen opnieuw hebben beoordeeld.
Volgens Antmen nodigen de werken van Ono het publiek voortdurend uit om te heroverwegen wat kunst kan zijn en hoe kunst kan functioneren.
klasse = “cf”>
“Yoko Ono nodigt ons uit om de grenzen van kunst en de aard ervan in vraag te stellen”, zei ze. “Haar werken zijn niet op objecten gebaseerd. Deelnemers staan centraal in haar praktijk. Ze werkt met verbeeldingskracht in plaats van met permanente materialen en haar voornaamste medium is mentale inspanning en creativiteit. Deze tentoonstelling moet ook worden gezien als een voorbeeld van een collectieve en participatieve ervaring.”
De titel van de tentoonstelling is ontleend aan de begrippen ‘insound’ en ‘instructure’, termen die Ono in 1964 introduceerde en die het conceptuele raamwerk van de tentoonstelling vormen. Verspreid door het museum, inclusief Galerij -2, Galerij -3, de tuinen en de galerij met de Kunsten van het Boek en de Kalligrafiecollectie in Atlı Köşk, onderzoekt de tentoonstelling thema’s als verbeelding, perceptie, participatie, herinnering, vrede en menselijke verbinding.
klasse = “cf”>
Studio One-directeur en co-curator Connor Monahan benadrukte het participatieve karakter van Ono’s artistieke praktijk en omschreef haar werken als “open, onvoltooid en levend.”
“Ono’s bepalende kenmerk is haar vermogen om werken te creëren die open blijven”, aldus Monahan. “Zelfs toen ze in de jaren negentig grotere installaties begon te maken, bleef haar boodschap onveranderd. Ze presenteert haar werken niet als complete entiteiten, maar als fragmenten. Deze onvoltooide werken nodigen ons uit om samen kunst te creëren en te ervaren. Zonder de deelname van bezoekers zou deze tentoonstelling niet echt bestaan.”
Curator Jon Hendricks omschreef Ono als zowel een kunstenaar als een activist wiens werk er consequent naar streeft conflicten en verdeeldheid te overstijgen. Verwijzend naar verschillende werken die in de tentoonstelling te zien zijn, zei hij dat haar artistieke visie het publiek aanmoedigt om alternatieven te bedenken voor de grenzen die mensen scheiden.
“Er zijn tegenwoordig veel conflicten en oorlogen in de wereld”, zei Hendricks. “Veel van Ono’s werken, van foto’s van moeders tot onzichtbare vlaggen, weerspiegelen een poging om deze verdeeldheid te overstijgen. De tentoonstelling biedt bezoekers talloze mogelijkheden om deze ideeën uit de eerste hand te leren kennen en te ervaren.”
De tentoonstelling omvat enkele van Ono’s meest invloedrijke en algemeen erkende werken, waaronder ‘Grapefruit’, ‘Cut Piece’, ‘Sky Ladders’ en ‘Mend Piece’, naast grote installaties en participatieve projecten die sinds de jaren negentig zijn ontwikkeld. Veel van de werken vereisen directe betrokkenheid van het publiek, wat de al lang bestaande overtuiging van de kunstenaar versterkt dat kunst zowel door interactie als door auteurschap tot stand komt.
Volgens SSM is “Yoko Ono: Insound and Instructure” een van de twee meest uitgebreide recente tentoonstellingen gewijd aan het werk van de kunstenaar, naast “Music of the Mind”, dat werd gepresenteerd in onder meer Tate Modern, Gropius Bau en Museum of Contemporary Art Chicago.
“Yoko Ono: Insound and Instructure” is tot 27 december open voor bezoekers.
