Koud betrapt: koelkast-cyberaanval benadrukt de zwakke punten van internetgadgets

Diepvriezers worden geleegd en diepgevroren goederen worden in winkelwagentjes geladen om weggegooid te worden bij ICA Kvantum in Sjöbo, Zweden, maandag 2 november 2026, omdat sommige winkels van de ene op de andere dag problemen hebben gehad met hun koelkasten en diepvriezers. (TT Nieuwsagentschap via AP)

Cyberaanvallen die op 2 november de koelsystemen van supermarkten in verschillende Europese landen aantasten, hebben de risico’s benadrukt die gepaard gaan met het verbinden van industriële apparatuur met internet.

klasse = “cf”>

Na een eerdere aanval in Frankrijk in oktober kregen verschillende ketens in België, Estland, Finland, Ierland, Luxemburg, Nederland en Zweden op 2 november te maken met sterke stijgingen van de koelkast- en vriezertemperaturen, waardoor ze gedwongen waren bedorven producten weg te gooien.

Industriële apparatuur zoals koelsystemen, die ooit grotendeels offline werden gebruikt, is nu algemeen verbonden met het internet, zodat deze op afstand kan worden gemonitord en beheerd, vertelden cybersecurityspecialisten, waaronder Antoine Hautin, secretaris-generaal van het cybersecurityadviesbureau Almond, aan AFP.

Die connectiviteit kan aanvallers ook een mogelijkheid bieden om via digitale netwerken met fysieke systemen te interfereren.

In Frankrijk richtten de aanvallers zich op het koelkastregelsysteem van de Deense firma Danfoss, dat door veel winkels wordt gebruikt.

“Meestal gebeurt dat via een webinterface. Je maakt er verbinding mee met een wachtwoord en je hebt vervolgens de mogelijkheid om te kiezen wat de temperatuur in de koelkast is”, zegt Kevin Tellier, cybersecurity engineer bij Synacktiv.

klasse = “cf”>

Hoewel deze systemen “normaal gesproken op een gesloten netwerk staan” en “niet geacht worden toegankelijk te zijn vanaf internet”, werd een aantal ervan uiteindelijk blootgesteld aan “iedereen met enige basiskennis”, voegde hij eraan toe.

Zonder de juiste bescherming zou “elke fabriek of apparatuur” die met internet is verbonden – variërend van autofabrikanten tot elektriciteits- of transportinfrastructuur – met soortgelijke risico’s te maken kunnen krijgen, zegt Olivier Daloy, een cybersecurity-expert bij Zscaler.

Volgens een andere cyberexpert die om anonimiteit vroeg, is de industriële infrastructuur bijzonder kwetsbaar omdat deze IT-systemen koppelt aan vaak verouderde fysieke apparatuur.

Door deze IT-systemen te infiltreren, kunnen hackers die infrastructuur kapen en verstoring in de echte wereld veroorzaken.

Daloy benadrukte twee specifieke risico’s: de exploitatie van een technische kwetsbaarheid en het gebruik van gecompromitteerde inloggegevens waardoor hackers op de apparatuur kunnen inloggen.

Hij wees op het Stuxnet-virus uit 2010, dat een reeks storingen veroorzaakte in de Iraanse centrifugevloot die werd gebruikt voor de verrijking van uranium, als voorbeeld uit het verleden.

In Frankrijk werd de cyberaanval van oktober mogelijk gemaakt door “fundamentele tekortkomingen in de beveiliging”, aldus Vincent Strubel, hoofd van het Franse Nationale Cybersecurity Agentschap.

klasse = “cf”>

Hij gaf in het bijzonder de schuld aan de “directe blootstelling van de koelkasten aan internet… zonder enige bijzondere beveiliging en met zwakke wachtwoorden”.

Uitzoeken wie er achter de aanval in Frankrijk zou kunnen zitten, is “uiterst ingewikkeld”, zei Daloy.

Tellier was het daarmee eens. “Het kan iedereen zijn. De aanval was niet extreem geavanceerd, dus we kunnen niet bepalen of de hackers over aanzienlijke middelen beschikken of niet.”

Eén beveiligingsbron vertelde AFP dat het onderzoek naar de inbreuk ‘tot ver na de gebeurtenis zelf zal voortduren’.

klasse = “cf”>

Een Frans nationaal veiligheidsdocument uit 2025 identificeerde dergelijke aanvallen als “een van de bedreigingen die als prioriteit moeten worden behandeld”.

“Deze incidenten benadrukken hoe kwetsbaar voedselvoorzieningsketens zijn voor cyberaanvallen”, met verstrekkende gevolgen, aldus het document.