Het eerste ijsarchief ter wereld dat geheimen van smeltende gletsjers bewaart
Wetenschappers hebben op 14 januari eeuwenoude stukken gletsjerijs afgesloten in een nieuw gebouwd reservaat op Antarctica, waarmee ze ’s werelds eerste speciale archief markeren dat is ontworpen om snel verdwijnende gegevens over de klimaatgeschiedenis van de aarde te bewaren.
De eerste twee ijskernen die in het reservaat zijn opgeslagen, zijn gewonnen uit gletsjers in de Europese Alpen. Ze werden geplaatst in een sneeuwgrot bij Concordia Station, een Frans-Italiaanse onderzoeksbasis op 3200 meter boven zeeniveau in het hart van Antarctica. De locatie biedt natuurlijke koudeopslag bij temperaturen van min 52 graden Celsius, waardoor kunstmatige koeling overbodig is.
Het heiligdom, ongeveer 10 meter onder het oppervlak uitgehouwen, is een grot van 35 meter lang en vijf meter hoog en breed. Verwacht wordt dat de stabiele vriesomstandigheden de ijskernen honderden jaren zullen beschermen, zelfs als gletsjers over de hele wereld blijven smelten.
IJskernen worden diep in gletsjers geboord en gedurende duizenden jaren samengeperst, waardoor lagen stof, luchtbellen en chemische verbindingen behouden blijven. Deze lagen bieden essentiële aanwijzingen over temperaturen in het verleden, neerslagniveaus, vulkaanuitbarstingen en de samenstelling van de atmosfeer. Wetenschappers zeggen dat dergelijke gegevens een gedetailleerd overzicht bieden van het klimaat op aarde dat zich al millennia lang uitstrekt.
Thomas Stocker, een Zwitserse klimaatwetenschapper en voorzitter van de Ice Memory Foundation, die het initiatief leidde, zei dat het project tot doel heeft informatie te beschermen die anders ‘onomkeerbaar verloren zou gaan’. Hij beschreef de inspanning als een verantwoordelijkheid jegens de mensheid.
Het project duurde bijna tien jaar en bracht grote logistieke en diplomatieke uitdagingen met zich mee. In de toekomst zijn wetenschappers van plan het archief uit te breiden met ijskernen uit kwetsbare gebieden zoals de Andes, de Himalaya en Centraal-Azië.
Volgens de Italiaanse klimaatwetenschapper Carlo Barbante, vicevoorzitter van de stichting, ligt de grootste waarde van het archief in de toekomst. Hij zei dat wetenschappers over decennia nog niet uitgevonden technologieën zullen gebruiken om geheimen te ontdekken die momenteel in het ijs verborgen zijn.
Gelegen op land dat onder een internationaal verdrag valt, is het de bedoeling dat het Antarctische reservaat politiek neutraal blijft en uitsluitend toegankelijk is voor wetenschappelijke doeleinden. Ambtenaren van de Stichting zeggen dat dit cruciaal is om ervoor te zorgen dat de ijskernen beschikbaar blijven voor toekomstige generaties, en daarmee het mondiale belang dienen in plaats van de nationale belangen.
