De verstoring van Hormuz zet Türkiye in de kijker als alternatieve energiecorridor
De ernstige verstoring in de Straat van Hormuz na de oorlog in het Midden-Oosten heeft de zoektocht naar alternatieve energieroutes geïntensiveerd, waardoor Türkiye scherper in beeld komt als mogelijke doorvoercorridor voor olie- en aardgasstromen naar Europa.
Hoewel de zeestraat niet formeel voor gesloten is verklaard, zijn er strenge beperkingen opgelegd aan de grensovergangen, waardoor het maritieme verkeer en de energietransporten ernstig zijn verstoord.
Op de route, die ongeveer een vijfde van de mondiale oliehandel afhandelt, is het tankerverkeer dramatisch vertraagd, waarbij er op sommige dagen helemaal geen oversteekplaatsen zijn, aldus de brontekst.
Door de verstoring zijn ongeveer 15 miljoen vaten dagelijkse transporten van ruwe olie in gevaar gekomen, terwijl hogere verzekeringskosten en veiligheidsproblemen de druk op het transport hebben vergroot.
De olieprijzen stegen tijdens de crisis van ongeveer $70 naar $120, terwijl de Europese TTF-gascontracten als benchmark stegen van ongeveer $30 naar $60-70, wat de omvang van de schok op de mondiale energiemarkten onderstreepte.
Noodmaatregelen zijn er tot nu toe niet in geslaagd de volatiliteit te verminderen. De vrijgave van 400 miljoen vaten uit strategische reserves door de lidstaten van het Internationaal Energieagentschap betekende extra aanbod op de markt, maar zorgen over een langdurig conflict hebben zowel de olie- als de gasprijzen hoog gehouden.
Terwijl de markten naar alternatieven zoeken, blijven de bestaande omleidingsroutes door Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten beperkt. De brontekst zegt dat de totale pijpleidingcapaciteit die Hormuz omzeilt tussen de 3,5 miljoen en 5,5 miljoen vaten per dag bedraagt, ruim onder het volume dat normaal door de zeestraat beweegt.
Tegen die achtergrond zei minister van Energie en Natuurlijke Hulpbronnen Alparslan Bayraktar dat de Irak-Türkiye-pijpleiding voor ruwe olie van Kirkuk naar Ceyhan tot 1,5 miljoen vaten per dag zou kunnen vervoeren.
Hij bracht ook de mogelijkheid naar voren dat Qatarees gas Türkiye per pijpleiding zou bereiken en vervolgens verder zou gaan naar Europa. Hij beschreef dergelijke projecten als steeds belangrijker in een scenario waarin de LNG-infrastructuur wordt verstoord en de doorvoer van Hormuz beperkt blijft.
Er zijn ook opties voor de langere termijn, waaronder mogelijke leveringen via pijpleidingen aan Hatay als alternatief voor maritieme transporten via de Golf. LNG blijft op de korte termijn echter kwetsbaarder, omdat experts zeggen dat het omleiden van gasstromen weg van Hormuz veel moeilijker zou zijn dan het omleiden van olie.
Türkiye krijgt al zicht op die bredere herschikking.
De export via de Kirkuk-Ceyhan-pijpleiding, die op 17 maart werd hervat, zal naar verwachting eerst stijgen tot 170.000 vaten per dag en later tot 250.000 vaten, terwijl de Russische gasleveringen via TurkStream in maart met 22 procent op jaarbasis zijn gestegen tot 55 miljoen kubieke meter per dag, aldus de brontekst.
Claudia Kemfert, hoofd van de afdeling Energie, Transport en Milieu van het Duitse Instituut voor Economisch Onderzoek, zei dat een langdurige verstoring in Hormuz de olie- en LNG-prijzen waarschijnlijk hoog zou houden en de afhankelijkheid van strategische reserves zou vergroten.
Ze zei dat Türkiye op de middellange termijn een alternatieve rol zou kunnen spelen door de positie van de transitcorridor tussen de Kaspische regio, het Midden-Oosten en Europa te versterken, terwijl ze opmerkte dat de huidige infrastructuurbeperkingen zouden verhinderen dat het land een grote aanbodschok op korte termijn zou kunnen compenseren.
