De schuldenproblematiek van Frankrijk staat centraal nu de ECB bijeenkomt
Het hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank (ECB) is afgebeeld achter een bouwplaats in Frankfurt am Main, West-Duitsland, op 23 oktober 2026. (AFP Photo)
De verslechterende Franse overheidsfinanciën zullen centraal staan tijdens de bijeenkomst van de Europese Centrale Bank deze week, maar van beleidsmakers wordt niet verwacht dat ze de op één na grootste economie van de eurozone nog maar een reddingsboei zullen geven.
klasse = “cf”>
De ECB is van plan de rente ongewijzigd te laten, nadat ze deze dit jaar al twee keer heeft verhoogd. Daarmee bewandelt ze een dunne lijn tussen het terugdringen van de inflatie, aangewakkerd door de Iraanse oorlogsenergieschok, en het ondersteunen van de economie van de eurozone.
Maar de focus van de bijeenkomst van 29 oktober zal waarschijnlijk snel verschuiven naar Frankrijk en “hoe de ECB zal reageren op de aanhoudende fiscale en politieke crisis”, zegt Andrew Kenningham, hoofdeconoom Europa bij Capital Economics.
De rendementen op Franse staatsobligaties, die de kosten van staatsleningen weerspiegelen, zijn vorige week naar het hoogste niveau sinds 2002 gestegen, te midden van een impasse over de begroting van volgend jaar, die tot doel heeft de enorme schulden van het land terug te dringen.
De zorgen zijn ook aangewakkerd nadat protesten, deels gedreven door de vraag naar meer uitgaven voor openbare diensten, ontaardden in het ergste straatgeweld in jaren.
Er is gespeculeerd dat de ECB voor het eerst een crisisbestrijdingsinstrument zou kunnen gebruiken dat gericht is op het bestrijden van scherpe bewegingen op de markten om de Franse obligatierente omlaag te drukken.
klasse = “cf”>
De criteria voor het activeren van het zogenaamde Transmission Protection Instrument (TPI) zijn echter streng, en de meeste waarnemers zijn van mening dat de problemen van Frankrijk niet aan de drempel voldoen.
De ECB bepaalt dat het instrument alleen kan worden gebruikt om ‘ongerechtvaardigde’ bewegingen op de markten tegen te gaan, waar het risico bestaat dat de financiële spanning zich verspreidt – maar niet in gevallen waarin problemen voortkomen uit een slecht begrotingsbeleid.
Tot nu toe klonk ECB-president Christine Lagarde, die ooit ook minister van Financiën van Frankrijk was, koel over het idee.
Gevraagd naar de stijgende rente in Frankrijk eerder deze maand, antwoordde ze: “De primaire en eerste oplossing ligt in eigen land in Frankrijk. En dat heeft te maken met het begrotingsbeleid.”
De chef van de Franse centrale bank, die zitting heeft in de bestuursraad van de ECB, bagatelliseerde ook het vooruitzicht van een interventie en zei dat “niet aan de voorwaarden is voldaan” voor de centrale bank om in te grijpen.
Kenningham van Capital Economics voorspelde op de bijeenkomst van 29 oktober dat er “geen reddingslijn voor Frankrijk” zou zijn, en zei dat de spreads tussen Franse en Duitse obligaties, de benchmark voor de eurozone, veel groter zouden moeten worden om actie te rechtvaardigen.
Ondanks de stijgende inflatie veroorzaakt door hogere energieprijzen, zal de centrale bank van de 21 landen die de euro gebruiken naar verwachting haar referentierente stabiel houden op 2,5 procent.
klasse = “cf”>
De renteverhoging van de ECB zal plaatsvinden een dag nadat de Federal Reserve haar laatste besluit heeft aangekondigd, waarbij de Amerikaanse centrale bank naar verwachting ook in de wacht zal blijven staan na een renteverhoging in september.
De inflatie in de eurozone steeg in september naar het hoogste punt in drie jaar, namelijk 3,8 procent, hoewel de nauwlettend in de gaten gehouden kerninflatie – de volatiele energie- en voedselprijzen buiten beschouwing gelaten – nauwelijks veranderde.
Er zijn tot nu toe “zeer weinig domino-effecten geweest van hogere energieprijzen”, vertelde ING-econoom Carsten Brzeski aan AFP.
klasse = “cf”>
En de Franse crisis had ‘de kansen op een nieuwe renteverhoging feitelijk verkleind’, zei hij, eraan toevoegend dat ‘de obligatiemarkten de taak van de ECB hebben overgenomen’.
Stijgende obligatierentes zorgen voor krappere financieringsvoorwaarden en kunnen de financieringskosten voor bedrijven en huishoudens opdrijven, vergelijkbaar met de impact van hogere rentetarieven.
De meeste economen voorspellen dat de ECB in december de laatste verhoging van haar huidige verkrappingscyclus zal doorvoeren, wanneer zij gewapend zal zijn met geactualiseerde groei- en inflatievoorspellingen.
Lagarde zal waarschijnlijk ook met vragen over haar toekomst te maken krijgen nu de speculaties toenemen dat ze zal aftreden voordat haar ambtstermijn als ECB-chef officieel afloopt in oktober volgend jaar.
Ze is gekoppeld aan de topfunctie van het World Economic Forum, waar elk jaar een bijeenkomst van de mondiale elite plaatsvindt in de badplaats Davos in de Zwitserse Alpen.
Maar ze hield tot nu toe de lippen stijf op elkaar en zei tijdens de laatste vergadering van de ECB in september dat er “niets te melden” was over deze kwestie.
