Chronische tekorten aan geneesmiddelen frustreren apothekers en patiënten in de EU
In een magazijn van een drugsgroothandel in België zijn de schappen leger dan vroeger.
klasse = “cf”>
Net als andere EU-landen heeft België in toenemende mate te maken gehad met tekorten aan medicijnen die apothekers irriteren, patiënten irriteren en het risico lopen dat de openbare gezondheidszorg overbelast raakt.
“Er zijn vaak enkele tientallen medicijnen die tegelijkertijd schaars zijn, wat ons leven erg moeilijk maakt”, zegt Didier Ronsyn, een Brusselse apotheker.
Uit een EU-audit van vorige maand bleek dat tekorten voor het hele blok een “chronische hoofdpijn” waren.
De 27 staten meldden dat er tussen 2022 en 2024 een ernstig tekort aan 136 medicijnen bestond, waaronder antibiotica en medicijnen die worden gebruikt om hartaanvallen te behandelen, aldus de Europese Rekenkamer (ECA).
België rapporteerde de meeste gevallen, met meer dan een dozijn kritieke gevallen, wat betekent dat er geen alternatieven beschikbaar zijn, en werd pas in 2024 aan het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) gemeld.
De oorzaak ligt gedeeltelijk in de problemen in de toeleveringsketen en de overmatige afhankelijkheid van Europa van Azië voor belangrijke geneesmiddelencomponenten, aldus de ECA.
Goedkopere prijzen betekenen dat Aziatische producenten de EU nu 70 procent van de actieve farmaceutische ingrediënten leveren die zij nodig heeft, blijkt uit een onderzoek dat in het ECA-rapport wordt aangehaald.
klasse = “cf”>
De afhankelijkheid is vooral acuut voor pijnstillers, zoals paracetamol of ibuprofen, en medicijnen die de afgelopen jaren kritiek laag waren, waaronder sommige antibiotica en salbutamol, een astmamedicijn dat wordt verkocht onder de merknaam Ventolin.
Maar ook de inefficiëntie van de interne markt van de EU is hiervan de oorzaak.
Geneesmiddelenprijzen verschillen binnen het blok omdat de nationale autoriteiten individueel met producenten onderhandelen, legt Olivier Delaere uit, CEO van Febelco, een groothandel die ongeveer 40 procent van de Belgische apotheken bedient.
Als gevolg hiervan hebben fabrikanten de neiging om meer te leveren aan landen die meer betalen, en net genoeg aan degenen die harder onderhandelden om te voorkomen dat medicijnen opnieuw worden geëxporteerd met winstoogmerk, zei hij.
Bovendien zei de ECA dat de meeste geneesmiddelen nog steeds op nationaal niveau zijn toegelaten en dat de verpakkingen aanzienlijk van land tot land verschillen, wat de interne EU-handel “kostbaarder en complexer” maakt.
Dit veroorzaakt zogenaamde ‘lokale tekorten’, wanneer een product in het ene EU-land niet verkrijgbaar is maar in een andere lidstaat net over de grens te vinden is, aldus Delaere van Febelco.
“Het is een groeiend probleem”, zei hij, terwijl een enorme geautomatiseerde dispenser, gestapeld met medicijndozen en groene manden, elk overeenkomend met de bestelling van een apotheker, op een transportband in het magazijn achter hem stond.
klasse = “cf”>
Ongeveer 70 procent van de ongeveer een miljoen telefoontjes van klanten die het bedrijf jaarlijks ontvangt, “zijn uitsluitend gericht op medicijntekorten”, aldus Delaere. “Het is een absoluut kolossale werklast en energievreet.”
Volgens PGEU, een apothekersorganisatie, besteedden apothekers in de EU in 2024 gemiddeld elf uur per week aan het beheersen van tekorten.
