Vijge gevoelens!
Het moet in mijn genen zitten; Ik kan de hitte in de zomer niet verdragen, vooral niet in combinatie met vochtigheid. Met twee grootmoeders uit noordelijke regio’s – de ene Duitser uit Königsberg en de andere blanke uit de Krim – voel ik me als een ijsbeer in de woestijn als hittegolven toeslaan. Ik heb deze zomer veel geleden in Istanbul en besloot dat Ankara een betere plek voor mij is. Vorige week ging het plotseling beter. Onlangs, op een avond in Ankara, voelde ik dat de herfst in aantocht was. Het is die eerste kilte die je voelt, de allereerste rilling na de hete zomerdagen, wanneer je plotseling begint te denken aan herfstbladeren die schijnbaar zonder reden vallen. Terwijl ik een wandeling door het Botanikpark maakte met de lieve hond Mochi van mijn dochter, mompelde ik tegen mezelf: “Ecco prima ficus!”
klasse = “cf”>
‘Prima-ficus’
‘Prima ficus’ betekent letterlijk ‘de eerste vijg’. Het is een Romeinse term die verwijst naar het hoogseizoen voor vijgen. De term definieert niet alleen de beste tijd voor vijgen, maar verwijst ook naar het eerste gevoel van herfstweer dat een lichte rilling veroorzaakt. Als je de ‘primaficus’ ruikt, betekent dit dat de zomer op het punt staat te eindigen. Voor mij geeft het een gevoel van opluchting, maar met een vleugje verdriet. Deze keer was dat verdriet voor mij bijzonder complex. Ten eerste besefte ik dat ik deze zomer nog geen enkele vijg heb geproefd. Dat kan opgelost worden. Een snel bezoek aan een markt, bij voorkeur een van de wekelijkse buurtmarkten in de stad, is de oplossing. Maar iedereen weet dat de beste vijgen altijd op hun eigen geografische grondgebied te vinden zijn, waar ze groeien. Nog beter: de beste komen rechtstreeks uit de boom. Ik ben niet echt gek op vijgen; Ik vind ze een beetje overdreven zoet. Maar de vreugde van het plukken van rijpe vijgen is een ervaring waar je het best van kunt genieten in je kindertijd. Ik heb zoveel goede herinneringen aan het verzamelen (of liever stelen) van vijgen van vijgenbomen, dus een vijgenboom brengt me altijd flashbacks van afgelopen zomers.
klasse = “cf”>
Verleidelijke geur van vijgenblad
Een vijgenboom is definitief. Zelfs als je het niet ziet, voel je dat het om de hoek ligt. Het komt door de geur van het vijgenblad. De arme vijg zelf heeft geen bijzonder aantrekkelijke geur, maar de bladeren ruiken hemels. Als we over hemel spreken, moet het vijgenblad uiteraard zijn plaats in de hemel hebben gehad, aangezien Adam en Eva zichzelf met vijgenbladeren moesten bedekken toen ze uit de Hof van Eden werden verdreven. Gezien de nectarachtige zoete smaak van de vrucht moet de vijg een van de verleidelijke vruchten zijn die de mensheid kent. Ik vermoed sterk dat niet de appel de verboden vrucht was, maar de vijg zelf.
De vijgenboom is invasief. Het kan wortel schieten op de meest onverwachte plaatsen, en de wortels kunnen enorm destructief zijn. Elke archeologische vindplaats in de Egeïsche regio heeft plotseling een vijgenboom die in vervlogen tijden wortel heeft geschoten. Er is een gezegde in het Turks dat zich vertaalt als ‘een vijgenboom in iemands open haard planten’, wat lijkt op een vloek, wat betekent dat iemands leven verwoest wordt. De wortels zullen uiteindelijk elke steen uit elkaar blazen, waardoor er een ruïne achterblijft. De vijgenboom is echter ook aantrekkelijk. De onmiskenbare geur is verrassend geruststellend en biedt een gevoel van warmte en veiligheid dat in schril contrast staat met de oude Turkse vloek. Onder je eigen vijgenboom zitten is een vredig gevoel, en voor mij doet de geur van de vijgenboom me denken aan twee huizen die speciaal voor mij waren, maar nu voor altijd verloren zijn gegaan. Ten eerste was het het zomerhuis van mijn overleden moeder ten zuiden van İzmir; de vermoeiende, heuvelachtige weg die naar haar huis leidde, rook altijd naar vijgenbladeren. De andere vijgenboom stond om de hoek van mijn huis op de Prinseneilanden; toen de geur van de vijgenboom mijn neusgaten binnendrong, wist ik dat ik thuis was. Beide woningen vertegenwoordigen de afgelopen zomertijden.
Afscheid zwaaien
klasse = “cf”>
Dit jaar heb ik het gevoel dat het ‘primaficus’-gevoel eigenlijk over verlies gaat. Het verlies van de strelende zomerhitte, ook al is die soms verstikkend, het afscheid nemen van de zomerliefde die je misschien nooit meer zult ontmoeten, het verloren paradijs van Adam en Eva, het zomerhuis van moeder dat niet meer bestaat, of de lang vervlogen tijd van de nutteloze Prinseneilanden. De lijst kan lang zijn. Deze zomer herinnerde het me er ook aan dat de eigen prime time ook bijna voorbij is. Er is een onvermijdelijke psychologie van 65-plussers, en ‘primaficus’ kan heel goed betekenen dat de herfst (in ieder geval) nabij is.
Geen huilen om gemorste melk! Er zijn manieren om van het vijgengevoel te genieten met een vleugje vijgengeur ingekapseld in een pot. Onrijpe vijgenjam is een delicatesse in de Turkse keuken. Wanneer de lente eind mei of begin juni overgaat in zomerdagen, zie je zakjes met kleine vijgen, bijna als vijgenknoppen, verkocht door vrouwen die ze nauwgezet verzamelen en pellen, klaar om te worden verwerkt tot de heerlijkste juweelachtige zoete conserven. Als alternatief kunt u een paar vijgenbladeren nemen en deze lichtjes in de oven roosteren om te drogen. Als ze helemaal droog zijn, plet je ze en giet je er voldoende olijfolie in om ze volledig te bedekken; je hebt een fles Egeïsche zomer in je voorraadkast om zonneschijn op je wintertafel te brengen. De geur en het aroma zijn precies hetzelfde als een vijgenboom onder de brandende zon van zomerdagen. Verse vijgen smaken misschien hemels op hun hoogtepunt, maar zoete, honingachtige gedroogde vijgen zijn een heerlijke vijgenpudding voor het nieuwe jaar.
