Zal de EU na hittegolven terugkeren naar de klimaatstrijd?
Brussel kreeg, net als een groot deel van West-Europa, deze lente en zomer te maken met verzengende hitte (AFP Photo)
Is klimaatverandering klaar voor een comeback als topprioriteit voor de EU, na een dodelijke zomer van recordbrekende hittegolven in heel Europa?
klasse = “cf”>
De strijd tegen de opwarming van de aarde zal naar verwachting een prominente rol spelen in een belangrijke beleidstoespraak van EU-chef Ursula von der Leyen deze maand, nadat twee jaar volgens critici werd gekenmerkt door grote terugdraaiingen op milieugebied.
Nu Europa nog maar nauwelijks uit een zinderende zomer is gekomen, zou het klimaat moeilijk te negeren zijn geweest in de normaal gesproken uitgestrekte ‘Staat van de Europese Unie’-toespraak – een jaarlijkse toespraak waarin de politieke prioriteiten voor de komende twaalf maanden worden uiteengezet.
Na jarenlang een leidende EU-zaak te zijn geweest, hebben klimaatproblemen de afgelopen jaren de achterbank ingenomen van defensie- en industriedoelstellingen – tot frustratie van milieuactivisten.
Het blok heeft met name de nieuwe groene regels voor bedrijven afgezwakt en voorgesteld om tegen 2035 een verbod op de verkoop van nieuwe auto’s met verbrandingsmotoren op te heffen.
Toch hopen sommigen dat de toespraak van 16 september een signaal zou kunnen zijn voor een herbalancering van de prioriteiten in Brussel.
In augustus drongen ongeveer 200 milieugroeperingen er in een brief bij Von der Leyen op aan om de toespraak te gebruiken om concrete plannen op te stellen om het blok van 27 landen af te schaffen van fossiele brandstoffen.
klasse = “cf”>
En als mogelijke voorbode van wat komen gaat, zouden de 27 commissarissen van de EU op 4 september de Zweedse klimatoloog Johan Rockstrom ontmoeten voor een post-zomerseminarie in Brussel.
Maar ander bewijs wijst in een andere richting.
EU-bronnen zeggen dat Von der Leyen zich zal concentreren op ‘klimaatbestendigheid’ en het economische potentieel van groene industrieën – twee laaghangende vruchten.
Dit laatste was een bekend refrein tijdens de zeven jaar dat Von der Leyen aan het roer stond, en de wetgeving inzake klimaatbestendigheid zou al voor het einde van het jaar worden gepresenteerd.
Het soort ambitieuze klimaatwetgeving dat de eerste vijf jaar van Von der Leyens ambtsperiode definieerde – bekend als de Green Deal – is tegenwoordig moeilijk te verkopen in Brussel.
De groene partijen hebben de nederlaag geleden bij de Europese verkiezingen van 2024, en het zakenvriendelijke centrumrechts heeft nu de scepter gezwaaid in een Europees Parlement waar klimaatsceptici van extreemrechts ook een grotere stem hebben.
De prioriteit ligt niet bij het ‘hertekenen van groene wetten waar de Europeanen om gevraagd hebben’, zegt de rechtse parlementariër Celine Imart.
Binnen de commissie zelf zijn er verdeeldheid.
klasse = “cf”>
De afgelopen maanden zijn bijvoorbeeld groene stemmen in botsing gekomen met pro-zakelijke collega’s over de impact van een hervorming van de koolstofmarkt op de luchtvaart- en maritieme transportsector.
Tegelijkertijd zijn de EU-landen aan het ruziën over waar ze de beperkte middelen moeten verdelen die in het kader van de volgende langetermijnbegroting van het blok zullen worden uitgedeeld.
“Het wordt een zware strijd”, zei Groene leider Terry Reintke.
Haar fractie zou niettemin “heel, heel hard aandringen” om Von der Leyen in haar toespraak concrete klimaatmaatregelen te laten formuleren.
“We hebben het hier over existentiële situaties”, vertelde ze aan AFP.
