Oscar-genomineerde documentaires behandelen actuele sociale kwesties in de VS
Van raciale spanningen en schietpartijen op scholen tot abortus en het gevangenissysteem: de voor een Oscar genomineerde korte documentaire en speelfilms van dit jaar werpen een harde blik op de Amerikaanse samenleving.
Verschillende van de genomineerde filmmakers vertelden AFP voorafgaand aan het gala van 15 maart in Hollywood dat ze hoopten dat hun werk tot debat zou leiden.
Ze waren ook blij met de zichtbaarheid die een Academy Award-nominatie met zich meebrengt, aangezien documentaires vaak onafhankelijk worden gemaakt en zelden dezelfde bekendheid krijgen als speelfilms met een groot budget.
“Ik geloof dat alle kunst politiek is, en kunst is de voorhoede van de revolutie”, vertelde Geeta Gandbhir, wiens “The Perfect Neighbour” strijdt om de beste documentaire, aan AFP.
De film, op Netflix, duikt in de netelige botsing van ras, vuurwapens en zogenaamde ‘Stand Your Ground’-wetten, terwijl een geschil in een wijk in Florida fataal wordt.
“Als je naar al mijn collega’s kijkt die in deze categorieën zijn genomineerd, zijn de films diep politiek”, zei Gandbhir.
“Ze hebben allemaal iets te zeggen… op de een of andere manier over een dringende kwestie”, voegde de filmmaker eraan toe, een dubbel genomineerde met “The Devil Is Busy” die strijdt om de beste korte documentaire.
Die film, gemaakt in Atlanta, concentreert zich op een abortuskliniek die wordt geteisterd door demonstranten nadat het Amerikaanse Hooggerechtshof in 2022 het federale grondwettelijke recht op het beëindigen van een zwangerschap had afgeschaft.
Gandbhirs mededirecteur Christalyn Hampton zei dat ze hoopten “het actuele onderwerp menselijker te maken” door zich te concentreren op een religieuze vrouw die de beveiliging van de kliniek leidt.
De vrouw probeert het delicate evenwicht te bewaren tussen het beschermen van patiënten en het confronteren van demonstranten die, in sommige gevallen, gedreven worden door overtuigingen die de hare weerspiegelen.
“We hadden het gevoel dat het een heel interessante en ironische wending was”, zei Hampton.
Ze voegde eraan toe dat de filmmakers hoopten dat hun werk vrouwen zou kunnen helpen ‘voor zichzelf en hun gezondheidszorg te gaan pleiten, en niet te verzanden in het beleid en wat politici zeggen dat ze moeten doen’.
‘Menselijke kwestie’
Regisseur Joshua Seftel en journalist Steve Hartman probeerden de schietpartijen op scholen een gezicht te geven voor de gewone kijkers toen ze de korte documentaire ‘All the Empty Rooms’ maakten.
Om de epidemie te illustreren bezocht het paar de lege slaapkamers van de kinderen en jongeren die door aanvallers waren gedood.
“Het is geen politieke kwestie, het is een menselijke kwestie”, vertelde Seftel aan AFP.
“Dit gaat over iets waar we het allemaal over eens zijn, namelijk dat we allemaal willen dat onze kinderen veilig naar school gaan.”
Hartman zei dat hij hoopte dat het zien van die lege ruimtes het publiek zou helpen de leegte te begrijpen die achterblijft als een kind wordt vermoord, en ‘dat verlies te voelen’, zodat er vooruitgang kan worden geboekt.
Met een vergelijkbare aanpak tilden Andrew Jarecki en Charlotte Kaufman de deksel op Amerikaanse gevangenissen met de documentaire ‘The Alabama Solution’.
“Er zitten twee miljoen mensen gevangen, dus je kunt het niet echt vermijden”, vertelde Jarecki aan AFP tijdens een lunch voor Oscar-genomineerden.
“Maar de gevangenissen doen er alles aan om de pers buiten te houden, om filmmakers buiten te houden.”
Jarecki zei dat filmmakers verandering kunnen helpen bevorderen door moeilijke onderwerpen aan te pakken.
“Begrijpen en kunnen zien wat (een probleem) werkelijk is, is de eerste stap om het op te lossen”, zei hij.
HH Aanvallen op de pers
De rol van journalisten in de samenleving, en de toenemende bedreigingen waarmee ze op sommige plaatsen worden geconfronteerd, is het onderwerp van ‘Armed Only with a Camera: The Life and Death of Brent Renaud’, de eerste Amerikaanse verslaggever die werd gedood nadat Rusland in 2022 de invasie van Oekraïne lanceerde.
“Helaas hebben we nu een punt bereikt waarop het volgens het Comité ter Bescherming van Journalisten de meest dodelijke tijd ooit is om journalist te zijn”, vertelden zijn broer en de regisseur van de film, Craig Renaud, aan AFP.
Producent Juan Arredondo zei dat het team hoopte dat de film het bewustzijn zou vergroten over de gevaren waarmee journalisten overal ter wereld worden geconfronteerd, en niet alleen over degenen die verslag doen van gewapende conflicten in het buitenland.
“Ik denk dat we in een tijd zijn beland waarin wat we al jaren in het buitenland verslaan, ook naar de Verenigde Staten komt”, zei hij, verwijzend naar de toegenomen aanvallen op en arrestaties van mediaprofessionals.
Arrendondo zei dat hij hoopte dat het publiek ‘het belang van journalistiek zou beseffen’.
