De route brengt oud Anatolisch erfgoed naar de Zwarte Zee
De Anabasis Noordelijke Route verbindt historische en culturele bezienswaardigheden en biedt een reis van Oost-Anatolië naar de Zwarte Zee. (AA-foto)
De Anabasis Northern Route, de derde fase van het project ‘Ancient Cities Route’ gelanceerd door het Türkiye Tourism Promotion and Development Agency (TGA) onder het Ministerie van Cultuur en Toerisme om het binnenlands toerisme te stimuleren, nodigt bezoekers uit om oude Anatolische nederzettingen en het Zwarte Zeegebied te verkennen.
klasse = “cf”>
Geïnspireerd door de oude Griekse historicus en commandant Xenophon’s ‘Anabasis: De mars van de tienduizend’, verbindt de route Erzurum, Bayburt, Gümüşhane en Trabzon, waardoor een thematische route ontstaat van Oost-Anatolië naar de kust van de Zwarte Zee.
Xenophons werk verhaalt de moeilijke reis van ongeveer 10.000 Griekse huurlingen die dienden onder Cyrus de Jongere, een aanspraak op de Perzische troon. Nadat Cyrus was gedood in de Slag bij Cunaxa in 401 voor Christus, verloren de soldaten hun leider en begonnen ze aan een uitdagende terugreis door Anatolië om de Zwarte Zee te bereiken.
Naast de betekenis ervan als een belangrijk militair verhaal van de antieke wereld, biedt het verslag informatie over de geografie, gemeenschappen en levensomstandigheden van die periode.
De route omvat de Narman-feeënschoorstenen, Oltu, de Rainbow Hills, het Engüzek-kasteel, het observatieterras van Pirinkayalar en het Öşvank-klooster in Erzurum. Bayburt beschikt over zijn kasteel, de Grote Moskee en de ondergrondse stad Aydıntepe. In Gümüşhane kunnen bezoekers de oude stad Satala, de Santa Ruïnes en de historische wijk Süleymaniye verkennen. Hoogtepunten van Trabzon zijn de Çal-grot, de Tonya Canikdere-waterval, het meisjesklooster en het Furtuna-landhuis.
klasse = “cf”>
Bayburt Castle, gelegen op steile rotsen langs de rivier de Çoruh, speelde historisch gezien een strategische rol bij het beschermen van routes die Oost-Anatolië met de Zwarte Zee verbinden. Hoewel de oorspronkelijke bouwdatum onbekend is, werd het gerepareerd tijdens het bewind van de Byzantijnse keizer Justinianus I en later versterkt onder de Seltsjoekse, Saltukid- en Deense Mendid-dynastieën.
Het kasteel werd tijdens het bewind van Tuğrul Shah uitgebreid versterkt tegen mogelijke bedreigingen van het rijk van Trebizonde en onderging verdere reparaties tijdens de Ottomaanse periode.
De Ottomaanse reiziger Evliya Çelebi schreef dat er tijdens zijn bezoek in de 17e eeuw een wijk en een moskee in het kasteel stonden. Fragmenten van decoratieve tegels op de muren weerspiegelen de architectonische en artistieke kenmerken. Çelebi noemde het in zijn reisverslag ‘Çinimaçin-kasteel’.
De nabijgelegen Bayburt-moskee is een belangrijk voorbeeld van de Anatolische Seltsjoekse religieuze architectuur. Vermoedelijk gebouwd aan het einde van de 13e eeuw tijdens het bewind van sultan Ghiyath al-Din Masud II, heeft het ondanks verschillende restauraties sporen van het oorspronkelijke ontwerp behouden. De minaret, versierd met geometrische en bloemige tegelmotieven, is een van de meest onderscheidende kenmerken.
klasse = “cf”>
Multiculturele geschiedenis in Gümüşhane
De historische wijk Süleymaniye, ook wel bekend als “Old Gümüşhane”, was ooit het centrum van de stad. De rijke zilvervoorraden en de ligging aan de historische Zijderoute zorgden ervoor dat het eeuwenlang economisch en strategisch belang kon behouden.
Het gebied ontwikkelde zich vooral tijdens het bewind van de Ottomaanse sultan Suleiman de Grote, toen mijnbouwactiviteiten het tot een belangrijk productiecentrum maakten. Zilvererts werd verwerkt en gebruikt bij de productie van munten, waardoor de rol van de nederzetting in de Ottomaanse economie werd versterkt.
klasse = “cf”>
In de buurt woonden Turkse, Griekse en Armeense gemeenschappen. Moskeeën, kerken, baden, bruggen en scholen uit verschillende perioden weerspiegelen het multiculturele verleden. Süleymaniye is nu aangewezen als stedelijk en natuurbeschermingsgebied en heeft het historische architectonische karakter van de regio behouden.
De Santa Ruïnes, gelegen in het dorp Dumanlı, zijn een andere belangrijke erfgoedsite. Ooit een mijnnederzetting, ontwikkelde Santa zich tot een centrum van religieus, commercieel en cultureel leven. Het bestaat uit zeven wijken – Piştoflu, Binatlı, İşhanlı, Terzili, Çakallı, Zurnacılı en Sincanlı-Kozlu – met meer dan 300 huizen.
De stenen huizen, kerken en andere historische bouwwerken weerspiegelen het kenmerkende architectonische karakter van het gebied. De nederzetting werd grotendeels verlaten na de bevolkingsuitwisseling tussen Griekenland en Türkiye in 1923 en wordt nu beschermd als archeologisch en natuurreservaat.
Geschiedenis, natuur en Republikeins erfgoed in Trabzon
De eindbestemming op de route, Trabzon, combineert historische gebouwen met natuurlijke bezienswaardigheden en traditionele nederzettingen.
Een kabelbaan die de kustlijn van Beşikdüzü verbindt met de top van Beşikdağı biedt een panoramisch uitzicht op de Zwarte Zee. De ongeveer drie kilometer lange lijn brengt bezoekers naar een station op een hoogte van 530 meter, met uitzicht op de zee en de groene bergen van het oostelijke Zwarte Zeegebied.
Atatürk Mansion, gelegen op een met pijnbomen begroeide heuvel in de wijk Soğuksu in Trabzon, is een andere belangrijke halte. Gebouwd aan het einde van de 19e eeuw met invloeden uit Europese bouwstijlen, was het de gastheer van Mustafa Kemal Atatürk tijdens zijn bezoeken aan de stad.
Het landhuis kreeg historische betekenis tijdens het bezoek van Atatürk in 1937, toen hij zijn besluit aankondigde om zijn persoonlijke bezittingen aan de Turkse natie te schenken. Het antieke meubilair, de decoratie en de tuinen behouden sporen van het vroege Republikeinse tijdperk.
Furtuna Mansion in de wijk Araklı toont de traditionele woonarchitectuur uit het oostelijke deel van de Zwarte Zee. De stenen en houten elementen bieden bezoekers een kijkje in de lokale bouwtradities van de regio en completeren de verkenning van het culturele erfgoed van de route.
