De droge rivieren in Duitsland ontketenen een strijd tussen techniek en herstel
Een leeg vrachtschip vaart in de haven van Duisburg tijdens de lage waterstanden van de Rijn, veroorzaakt door een hittegolf en langdurige droogte in Duisburg, Duitsland. Dinsdag. 11 augustus 2026.
Terwijl een hittegolf de Duitse rivieren drooglegt, zijn de ministers het er niet over eens wat ze eraan moeten doen: de waterwegen opnieuw ontwerpen of ze in hun natuurlijke staat herstellen.
klasse = “cf”>
Het debat is opgelaaid nu de gevaarlijk dalende waterstanden enorme zandbanken aan de Rijn, de Donau, de Elbe en andere rivieren hebben blootgelegd, wat ernstige gevolgen heeft voor de vrachtvaart die cruciaal is voor veel industrieën.
Nu de klimaatverandering zorgt voor nieuwe hitterecords en langere droge perioden in Europa en daarbuiten, waarschuwen wetenschappers dat het probleem de komende jaren zal toenemen.
De nieuwe minister van Transport van Duitsland, Steffen Bilger, heeft onlangs een crisistop belegd met scheepvaart-, haven- en logistieke bedrijven over het probleem dat van invloed is op de grootste economie van de Europese Unie.
De belangrijkste tegenmaatregel op korte termijn die hij aankondigde, was het tijdelijk opheffen van een verbod op vrachtwagenvervoer op zon- en feestdagen om vrachtknelpunten te helpen verlichten.
Op de langere termijn moet Duitsland diepere vaargeulen uitbaggeren en een nieuwe klasse schepen met lage diepgang ontwikkelen, betoogde Bilger, lid van het conservatieve CDU/CSU-blok van bondskanselier Friedrich Merz.
“We moeten onze waterwegen efficiënter maken en tegelijkertijd schepen geschikt maken voor tijden van laag water”, zei Bilger op 12 augustus na gesprekken met de ministers van Transport.
klasse = “cf”>
“Dat is de reden waarom we doorgaan met belangrijke uitbreidingsprojecten”, voegde hij eraan toe, waarbij hij beloofde dat de bescherming van het milieu “stevig in gedachten gehouden zou worden.” Tijdens zijn toespraak in Berlijn op dezelfde dag presenteerde minister van Milieu Carsten Schneider van junior coalitiepartner de centrumlinkse SPD een radicaal andere visie, gericht op het herstel van rivieren.
Nadat tijdens een campagne van honderden jaren rivieren getemd werden voor commercieel gebruik, drong hij aan op een verschuiving terug “naar natuurlijke rivieren met kronkelende takken en uiterwaarden die water door het landschap vasthouden.”
‘In de afgelopen eeuwen was Duitsland een land dat rijk was aan water’, zei hij.
“Er is veel moeite gestoken in het rechttrekken van rivieren om ze voor ons gebruik te benutten, maar ook in het mogelijk maken van landbouw door de wetlands droog te leggen.”
Nu heeft de klimaatverandering water echter tot een schaarse hulpbron gemaakt, wat een verandering in het denken vereist, betoogde Schneider.
Zijn standpunten weerspiegelden die van milieugroeperingen die zich verzetten tegen het verdiepen van de scheepvaartkanalen.
“Ze doen meer kwaad dan goed”, zegt Beatrice Claus van het WWF.
“Door uitzetting en rechttrekking stroomt het water nog sneller weg naar de Noordzee en de Oostzee, in plaats van dat het in de omgeving wordt vastgehouden.”
klasse = “cf”>
Baggeren is geen permanente oplossing, beweren critici, omdat rivieren de kanalen voortdurend vullen met nieuw sediment.
Milieuactivisten zeggen ook dat versterkingen van rivieroevers ondiepe waterzones vernietigen waar waterleven en insecten zich voortplanten, en de aangrenzende natuurlijke uiterwaarden die als sponzen werken in tijden van overtollig water.
“Het baggeren van rivieren schept de illusie actie te ondernemen”, zegt Olaf Bandt, hoofd van de milieugroep BUND.
Voorlopig hebben de meeste Duitse deelstaten het vrachtwagenverbod op zondag opgeheven, waarbij ze vertrouwen op een vervoermiddel met een veel grotere ecologische voetafdruk dan rivierboten.
klasse = “cf”>
Thomas Puls van het Duitse Economische Instituut zei dat hij niet verwachtte dat deze stap veel verschil zou maken. Hij vertelde het weekblad Der Spiegel dat er minstens 150 vrachtwagens nodig zijn om één binnenvaartschip te vervangen.
